Bas Langereis leest u voor!

(e) = e-book
(h) = herlezen

John Irving – Queen Esther
Clare Leslie Hall – Als scheuren in de aarde (e)
Herman Brusselmans – Problemen die er niet zijn (h)
David Watkinson – Jon Anderson & The Warriors – The road to Yes (h)
Herman Brusselmans – Theet 77 (h)
Frouke Arns – Vonkie (e)
Capitool gids – Schotland
Hendrik Groen – Piaggio (boekenweekgeschenk)
Julian Barnes – Vertrek(punt)
Doortje Smithuijsen – Ik zou uw dochter kunnen zijn (boekenweekessay)
Mario Escobar – De vergeten namen (e)
Paul Haenen – 50 jaar Margreet Dolman
Herman Brusselmans – Het huwelijk van Jan en Sofie (h)
Arnold Zweers – Popscore – Het babyboomboek (h)
Herman Brusselmans – Ex-Roker (h)
Jimmy Carl Black – For Mother’s Sake – The memoires and recollections of Jimmy Carl Black 1938-2008 (h)
Wouter Bulekaert – Ry Cooder – Meester in de schaduw (h)
Helen Fields – Profiel M. (e)
Karl Ove Knausgård – Vader – Mijn strijd (1) (h)
Carla de Jong – Hoe klein de wereld is (e)
Frieda McFeddan – De vriend (e)
Judith Visser – Zondagskracht (e)
Taylor Jenkins Reid – After I do (e)
Sarah Lark – Tot aan de sterren (e)
Jo Calaghan – In een oogwenk (e)
Evelien de Bruijn – De schatkamer van mijn vader (e)
Susan Gallery – Beach vibes (e)
Chris Whitaker – De kleuren van het donker (e)
David Byrne – Hoe muziek werkt (h)
Karl Ove Knausgård – Liefde – Mijn strijd (2) (h)

–

Woensdag 31 december:
Half zeven. Ik loop een ronde hard om het centrum. Koffie met De Vrouw. Halverwege de ochtend wandel ik naar de super. Meer koffie met De Vrouw. Lunch. Afwasje en huishoudelijks. Ik fiets naar Onze Vader voor de wisseling van de was. Hij is niet fit, heeft moeite met bewegen, eet en drinkt nauwelijks. Ik ruim zijn was op. We spreken nog wat; hij is geïnteresseerd en na een dik half uur vertrek ik weer. Thuis is De Zwager even op bezoek. Eind van de middag maak ik avondeten. Eerst aardappel en bataat in de oven. Ondertussen maak ik een salade van bosui, koolrabi, rode kool, komkommer, kaki en mango. Er gaan met feta gevulde kastanjechampignons bij de groenten in de oven. Ik warm doperwten met rode ui op. Ten slotte bak ik steak bavette voor De Vrouw en De Zoon. De Zoon is er om kwart voor zes. We eten alles op en tussendoor zijn er verlate kerstcadeaus. Toe is er ijs. Afwas. De Vrouw en De Zoon kijken televisie; ik hoor wat muziek en werk de webstek bij. Lezen. Twaalf uur is het jaar voorbij. Een redelijk goed jaar. Hoogtepunten: het herstel van De Vrouw na operatie, de reis door Andalusië, de doorstart van De verjaardag van Anja naar Helemaal stuk. Op onze gezondheid.
Muziek vandaag: Relayer (Yes), The World Under Unsun (Lunatic Soul), Solace (Held By Trees), Hinterland (Held By Trees)

–

Dinsdag 30 december:
Half zeven. Koffie. Ontbijt. Ik maak een overdracht van mijn klussen voor Wirwar en verzend die. Koffie met De Vrouw. Lezen. Meer koffie met De Vrouw. Lunch. Afwasje. Ik wandel een rondje langs het kanaal. Foto’s bewerken en starten met plaatsen op de site. Eind van de middag maak ik avondeten. Nee, ik maak niets. Ik vul het restant salade van gisteren aan met koolrabi, rode kool en kaki. Het restant gevulde groenekoolbladeren zet ik in de oven. Voor De Vrouw bak ik steak bavette. We eten alles op. Natafelen. Afwasje. Krant. Webstek. Foto’s plaatsen. Lezen.
Muziek vandaag: Lateral (Brian Eno & Beatie Wolfe), Aeolus – One Hour Duduk Meditation (Theo Travis), Liminal (Brian Eno & Beatie Wolfe), Son Of Glen (Jakko Jakszyk), Nancy Never Knew (Supersister), After The Last Sky (Anouar Brahem), Beyond The Stars (Keith Emerson – Marc Bonilla – Terje Mikkelsen), Gento (Bioscope), Skrifum (Jon Balke)

–

Maandag 29 december:
Zeven uur. Ik loop een ronde hard langs het kanaal. Het gaat zeer moeizaam en ik moet af en toe wandelpauze nemen. Niet erg. Koffie met De Vrouw. Kranten. Eind van de ochtend wandel ik naar de super. Meer koffie met De Vrouw. Lunch. Afwasje. Ik loop naar de slachter. Lezen. Eind van de middag maak ik avondeten. Eerst een salade van bosui, koolrabi, rode kool, komkommer en kaki. Ik blancheer bladeren groene kool en maak een mengsel van ui, knoflook, wortel, courgette en linzen. Voor De Vrouw bak ik steak bavette. We eten er fiks van en toch blijft er ook over voor morgen. Afwasje. Krant en lezen. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: de drie cd’s (het album en de extra’s) van Tales From Topographic Oceans (Yes), Murmurations (Heath), Mambo Sinuendo (Ry Cooder & Manuel Galbán)

–

Zondag 28 december: van Brussel naar Apeldoorn
Kwart voor acht. Na het ontbijt zijn de koffers snel ingepakt. Even na elf lopen we in de richting van het station Noord. Daar drinken we thee. Vervolgens naar de opstapplaats van de bus. We moeten nog even wachten. Tien over twee zijn we onderweg en we rijden via Eindhoven en Nijmegen naar Arnhem. Daar komen we kwart voor zes aan. Twintig minuten later vertrekt onze bus naar Apeldoorn. We eten pizza caliente en primavera bij de Italiaan in de straat en om acht uur zijn de koffers uitgepakt. Kranten.
Muziek vandaag: The Keith Emerson Trio (The Keith Emerson Trio)

–

Zaterdag 27 december: Brussel
Kwart voor acht. Na het ontbijt wandelen we via de Lombardstraat naar de Kunstberg. Bovenaan bij het Koningsplein links en dan rechts het Belvuemuseum in. Daar is een kleine tentoonstelling over Art Deco en we zien de rest van het museum over de moderne geschiedenis van België. Heel aardig. Via de Kleine en Grote Zavel lopen we terug naar het centrum. Onderweg komen we het museum Garderobe Manneken Pis tegen en ook dat bezoeken we. Ook heel aardig. Lunch met quiche en thee in de Exki op het Beursplein. Via enkele winkels(traten) terug naar het hotel om wat te rusten. Iets voor zeven lopen we naar een Indiaas restaurant. We eten samosa, paneer tikka massala en een kebab platter. Thee toe. Half tien terug naar het hotel.

–

Vrijdag 26 december: tweede kerstdag in Brussel
Kwart voor acht. Na het ontbijt de zon en de kou in. We stappen op een bus, stappen over bij het Europees Parlement en bij het Jubelpark uit. We bezoeken de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Het museum is groot en we zien veel. Vooral de afdeling Art Deco en India zijn de moeite waard, maar eigenlijk is het hele museum erg goed. Na half drie wandelen we terug naar het Europees Parlement en daar nemen we een bus naar het centrum. Thee en cheesecake bij de Exki op het Beursplein. Half vijf zijn we terug in het hotel en rusten we uit. Tegen zevenen stappen we naar een restaurant. Een Vietnamees, anderhalf honderd meter bij het hotel vandaan. We eten er loempia en curry en noedels met tofu en groenten en het is smakelijk. Thee toe. Dan terug naar het hotel.

–

Donderdag 25 december: eerste kerstdag in Brussel
Kwart voor acht. Minder vol in de ontbijtzaal. Vanmorgen wandelen we door delen van Brussel waar we nog nooit zijn geweest. We volgen een zelf uitgezette striproute langs muurschilderingen van bekende en onbekende striptaferelen. Het is erg koud en de wind snijdt ijzig. We warmen op met thee op het Beursplein en lopen dan verder langs kerstmarkten, de kathedraal en door het Warandepark. Tegen vieren zijn we terug in het hotel om wat te rusten. Kwart voor negen naar het ons bekende Indiaas restaurant. Ook daar niet druk. We eten samosa onion bhaji, thali, kadai paneer en peshwari naan. Mango lassi en thee toe. Half tien zijn we terug in het hotel.

–

Woensdag 24 december: kerstavond in Brussel
Kwart voor acht. Erg vol in de ontbijtzaal, maar we mogen in de tweede zaal plaatsnemen. Fijn rustig. Elf uur zijn we op pad. We wandelen via Manneke Pis en de Grote Markt naar de Kunstberg. Aan het Koningsplein ligt het Magrittemuseum en het Museum voor de Schone Kunsten. We kopen een combiticket en slenteren langs vele bekende en onbekende werken. Er hangt in beide musea mooi werk. Om drie uur veegt het personeel alle publiek naar buiten, want het museum gaat sluiten wegens kerstavond. We wandelen langs een Exki en nuttigen thee en cheesecake. Vervolgens door de gaanderij en zien we Jeanneke Pis. Dan gaan we terug naar het hotel en daar rusten we uit. Kwart voor zeven weer in de benen: in het centrum hebben we een Indiaas restaurant gereserveerd. We eten onion bhaji, samosa, butter chicken, shahi paneer, riz saute en peshawari naan. Toe is er mango lassi en thee. Het is een ongecompliceerd en zeer aardig restaurant en het eten is uitstekend. Na negenen lopen we door bittere kou terug naar het hotel.

–

Dinsdag 23 december: van Apeldoorn naar Brussel
Half zes. Koffie, ontbijt, koffers en zo. Negen uur gaan we de deur uit en pakken we de bus naar Arnhem. Daar hebben we ruim overstaptijd, dus koffie. Kwart voor tien een bus naar het zuiden. Het duurt lang voordat we Nijmegen voorbij zijn, maar daarna schiet het op. Iets voor half drie zijn we in Brussel. Het waait en het is koud. We lopen langs het plein Brouckère en de Beurs naar de Zuidstraat en ons hotel. We checken in en installeren ons en dan treffen we Peter en Inge voor de deur. Platenwinkels, een strip zaak en de Grote Markt. Dan iets drinken in een café. Vervolgens lopen we naar een Indiaas restaurant. Samosa, paneer korma, mango lassi. Er is weer veel uit te wisselen en na half tien nemen we afscheid. We kijken nog even rond op de Grote Markt en gaan dan terug naar het hotel.
Muziek vandaag: the skies, they shift like chords (Roger Eno), The Turning Year (Roger Eno), Melancholia (Rick Wakeman)

–

Maandag 22 december:
Op tijd op de werkplek. Het is er rustig, maar ik heb het niet rustig. Veel te doen. Tussen de middag wandel ik door bos en veld. Kwart over vijf thuis. Krant. De Vrouw serveert het restant risotto en salade van gisteren. We eten alles op. Afwasje en afval. Dan pak ik koffers in. Lezen. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: Man In A Deaf Corner – Anthology 1963-1970 (Soft Machine)

–

Zondag 21 december:
Half zeven. Ik loop een ronde hard langs kanaal en buiten het centrum. Het lukt, maar nog altijd wat kramp in de kuiten. Thuis nog terug in bed. Kwart voor tien staan we op. Koffie. Meer koffie met De Vrouw. De Zoon is er om half een voor lunch. Afwasje en stofzuigen. Ik wandel een rondje langs het kanaal en door zon. Lezen. Vier uur is het tijd voor de zondagmiddagluistersessie met de Duitsche vrienden: een eindejaarsspecial en ik kiesvoor Spafford Campbell en Bioscope (met Heath als bonus). Erna maak ik avondeten. Eerst een ferme salade van bosui, rode kool, komkommer, tomaat en kaki. Vervolgens een grote risotto met shiitake, witlof, postelein, mango en feta. Ten slotte bak ik steak bavette voor De Vrouw. We eten er goed van en er blijft voldoende over voor morgen. Afwasje. Lezen. Webstek. Krant.
Muziek vandaag: Tomorrow Held (Spafford Campbell), Gento (Bioscope), Winter Tales (allerlei)

–

Zaterdag 20 december:
Zeven uur. Allerlei. Begin van de ochtend maak ik de gebruikelijke zaterdagmorgenronde langs slager en super. Erna nogmaals het centrum in voor een bezoek aan een andere super en de Syrische winkel. Koffie met De Vrouw. Meer koffie met De Vrouw. Lunch. Afwasje en huishoudelijks. Ik wandel een rondje langs kanaal en door park. In de middag wat allerlei. Eind van de middag maak ik avondeten. Eerst doe ik aardappel, bataat en knolselderij in de oven, dan vul ik het kleine restant salade van gisteren aan met kaki en komkommer en voor De Vrouw bak ik steak bavette. We eten alles op. Natafelen. Afwasje. Lezen. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: Behind The Gardens – Behind The Wall – Under The Tree (Andreas Vollenweider), Caverna Magica (… Under The Tree – In The Cave …) (Andreas Vollenweider), Worm! (Regal Worm), Message From The Country (The Move), Yessongs (Yes)

–

Setlist:
Lake Of Tears
Never Get Accustomed
Time After Time
Stir Up The Fire (Sweet d’Buster cover) (dedicated to Herman Deinum)
Love Is All You Need
Sky High
Les Nuits (Nits cover)
Princess And The Rock ’n Roll Beast
You Are All
Think It Over (Nits cover)
So Important
Psychopath (Supersister cover)
Love And Affection
Here With Me
Encore:
Bye Bye – Cheer Up!

Lotgenoten,

Het is nog donker. Verderop klinkt het gekras van de vele kauwtjes in de bomen. Ik zie ze niet, maar hoor ze om de haverklap opvliegen. Een hele zwerm is het en ze maken enorm veel lawaai op deze vroege morgen.
Bij de bushalte is het rustig. Het is kwart over zeven. Er komen meerdere buslijnen hier voorbij en er is ruimte voor veel wachtenden. Meerdere banken zijn overdekt en er zit slechts één iemand.

Zij zit er wel vaker. Te roken. Op anderhalve meter vóór haar ligt een stoeptegel met daarop ‘Rookvrij’. Het gerook, het gerook. Het is erg met mij. Ik kom uit een gezin waarin mijn beide ouders stevig rookten. Als er een verjaardag was, moest ik naar de benzinepomp om daar pakjes sigaretten van allerlei merken te kopen, want oom Henk rookte Caballero, tante Mies Belinda, oma menthol en opa Mantano filter, en die sigaretten stonden keurig gesorteerd in glaasjes op tafel. Mijn bloedeigen vrouw rookte de eerste jaren van onze relatie, stopte tijdens de zwangerschap van onze zoon en startte daarna weer, tot ze er uiteindelijk, nu pas achttien jaar geleden, definitief een punt achter zette. Ik had nooit bezwaar als anderen in mijn bijzijn of in dezelfde ruimte rookten, maar tegenwoordig vind ik het vies, zó verschrikkelijk smerig en góór, dat ik rokers – waar dan ook – omstandig uit de weg ga. Zelfs als ze tien meter voor me uit lopen of fietsen, ruik ik het. Met een wijde boog loop ik om ze heen of ik houd ik mijn fietstempo dusdanig in dat de afstand tussen ons groter en groter wordt. Ook erg: het winkelpersoneel dat vlakbij de voordeur van de zaak staat te paffen. Moet je door een gordijn van rook heen als je de winkel in wilt. Ik wil die winkel al niet meer in. ‘Overdrijf niet zo,’ zei er laatst eentje. Ik legde uit: ‘Kijk meneer, ik kies bewust voor een zo gezond mogelijk leven, zonder gif in mijn lijf. U maakt me dat moeilijk zo niet onmogelijk, door uw rook in mijn richting te blazen. Een roker vervuilt willens en wetens de lucht die een ander moet inademen. En dat terwijl de lucht in ons zo majestueuze Apeldoorn toch al niet zo zuiver is.’
De jongedame op de bank bij de bushalte mag er dan nog zo aantrekkelijk uitzien; dat ze rookt, maakt dat ik ver uit haar buurt wens te blijven. Ik gruwel zelfs even en kijk snel een andere kant op.

Kijk, daar heb je hem ook weer. Hij heeft zijn fiets aan een hek vast gezet en ploft neer op een andere bank bij de bushalte. Het hele bushok trilt heen en weer. Ik weet wat er komen gaat. Uit zijn jaszak haalt hij een plastic zak en daarin zie ik de drie croissants zitten. In vijf minuten tijd propt hij ze naar binnen en spoelt hij ze weg met een halve liter cola. Hij zorgt wel voor afwisseling in zijn dieet, want morgen haalt hij een halve liter sinas uit zijn jas. Straks stapt hij met enige moeite de bus in en houdt hij twee plekken bezet. Niet moedwillig, dat zou ik niet willen beweren. Hij kan niet anders. Ik zal het netjes formuleren: de stoelen van de bus zijn te smal.
Zelf ben ik van de bewuste en gezonde voeding. Geen gif in mijn lijf, dus dat betekent zo veel mogelijk biologisch en zo min mogelijk bewerkt. Toen ik onlangs weer eens een slok frisdrank aangeboden kreeg, vond ik het niet eens lekker. Mijn systeem is andere voeding gewend. Ik voel me er goed bij.
De jongeman verslikt zich bijna en hoest zich een ongeluk. Hij komt adem te kort. Ik zou kunnen zeggen dat het zijn eigen schuld is, maar ik voel mededogen. Ook hij is slachtoffer van verleiding en een machtige industrie en: hij is niet alleen. Ik woon in het centrum van ons zo majestueuze Apeldoorn en als ik door de winkelstraat loop en ik zie de mensen die ik passeer, dan blijf ik mij verbazen over al het overgewicht. Verbazen is niet het goede woord; het schokt me wel. Jong, oud, man, vrouw, wit, zwart: driekwart van de mensen heeft een buikje, vetrollen, dikke benen, onderkin, pafkop en kan nauwelijks soepel voortbewegen en velen gieten al lopende blikken leeg in hun gezicht of slaan gehaast worsten, koeken, chips of hamburgers naar binnen. Ja, misschien is het hun dagje uit en trakteren ze zichzelf; die mogelijkheid probeer ik mezelf steeds voor ogen te houden. Maar gezien hun postuur gaan ze dan wel vaak een dagje uit.
De jongeman is uitgehoest. Hij schraapt zijn keel en grijpt dan nogmaals in zijn jaszak. Wat krijgen we nu? Een tweede plastic zak komt tevoorschijn. Met zijn mollige hand vist hij een chocoladebroodje eruit dat rap in zijn eetgat verdwijnt en dan gaat de hand nogmaals de plastic zak in. Ik word een beetje misselijk.

Maar wacht. Daar is ze.
Vandaag draagt ze haar lange donkere jas. Eronderuit een rok tot halverwege haar enkels en daaronder weer die stevige stappers à la legerkistjes. Haar gezicht is wat bleek en steekt af bij het donkerrode halflange haar dat steil langs haar gezicht valt. Bovenop haar hoofd een klein staartje dat de koptelefoon op z’n plek houdt. Helder en vol aandacht kijkt ze voor zich uit. Ze heeft een schitterend verende tred; ze golft als het ware over het trottoir. Onverstoorbaar danst ze voor de bushalte langs. Het staartje beweegt zachtjes mee en ik kijk haar na hoe ze verderop de straat oversteekt.
Nee, echt knap vind ik haar niet, maar haar uitstraling is mooi en heerlijk en ik vind haar leuk zoals ze is en ze zorgt voor licht in mijn duisternis en mijn ochtend is weer goed.

Wat een avonturen toch weer.

–
Apeldoorn, december 2025

Hier lees je ‘m op FOK!.

‘Helemaal stuk, een voorstelling van zaken’: Aad van der Waal, Peter-Jan de Wilde en Bas Langereis presenteren een reeks theatervoorstellingen vol poëzie, muziek, verhalen en ongemakkelijke scènes, in zaal De Walvis in Gigant te Apeldoorn.

Datum: zondag 15 maart 14.30-16.45 uur
Plaats: zaal De Walvis in Gigant te Apeldoorn

–

CAST
Frans Scholten (muziek en zang)
Margit en Olivier (spel)
Caroline Buitenhuis, Esther Heijboer en Bertus de Vries (spel)

–

PROGRAMMA

SET 1:
Pick Up The Pieces (inloopmuziek met foto’s van Helemaal stuk 30 november)
Intro (filmpje en spel door Bas, Aad, Bertus de Vries en Peter-Jan)
Poëzie (sonnetten door Aad, luchtiger werk van Peter-Jan en Ben ik nou helemaal van Bas)
Naar later en Vincent (Frans Scholten, begeleid door Aad en Peter-Jan)
Kuwabango (spel door Margit en Olivier)
Reünie (poëzie door Peter-Jan en Aad)
Blinde auditie en Anders (spel en poëzie door Sabine van den Brink, Aad, Peter-Jan en Bas)
De Vriendenloterij: het diner (spel door Peter-Jan, Aad en Bas)

SET 2:
Rolstoel (spel door Sabine van den Brink, Aad, Peter-Jan en Bas)
Meneer de president (Frans Scholten, begeleid door Aad)
e-Matching (poëzie en spel door Caroline Buitenhuis)
Carlo Piemol op de markt (voorleesverhaal en spel door Bas, Aad, Peter-Jan, Caroline en Frans)
Prequiem (Frans Scholten, begeleid door Aad)
Saartje Oudgenoeg en Ali Ben Libi (poëzie door Aad)
Wallflower (Frans Scholten, begeleid door Aad en Peter-Jan)
Feest (spel door Bas, Peter-Jan, Frans, Caroline, Margit, Olivier, Esther en Bertus)
Ta-ta-ta (meezinger door Bas, Frans, Aad, Peter-Jan en allen)

–

Hier de goede foto’s van Ernst van Rossum:

–

Foto’s van voorbereidingen en repetities:

–

Reclame (veel):

–

Vrijdag 19 december:
Zeven uur wakker en op. Ik loop een ronde hard langs Grift en kanaal en door lichte regen. Het gaat niet soepel, pijntje in knieën en kuiten, waarschijnlijk van het lange staan gisterenavond. Nou ja. Wat zakelijkheden en mail voor Helemaal stuk. Koffie met De Vrouw. Ik wandel een rondje en haal het groentepakket op. Meer koffie met De Vrouw. Lunch. Afwasje. Ik wandel nog een rondje om het centrum en langs het kanaal. Thuis uitrusten. Eind van de middag maak ik avondeten. Eerst kook ik knolselderij en aardappel. Daarnaast bak ik ui, oesterzwam, tomaten en postelein en ik laat het zachtjes inkoken tot een mooie saus. Vervolgens monteer ik een salade van bosui, koolrabi, rode kool, komkommer en kaki. Ten slotte bak ik tartaartjes voor De Vrouw en De Zoon. De Zoon is er om kwart voor zes. We eten alles op. Natafelen. Afwas. Krant. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: Melancholia (Rick Wakeman), Trance-Fusion (Frank Zappa), Three Fates Project (Keith Emerson, Marc Bonilla, Terje Mikkelsen with the Münchner Rundfunkorkester)

–

Donderdag 18 december:
De wekker gaat op de gebruikelijke tijd. Zes uur ben ik aan het werk. Er is nog veel en om half twaalf is het klaar. Lunch. Afwasje. Iets na enen hebben we de bus naar Arnhem. De Vrouw moet eerst bloedprikken in het ziekenhuis, daarna heeft ze een controleafspraak bij de chirurg van de plastische chirurgie. De chirurg is tevreden; de nog nalekkende wondjes zijn te wijten aan de dunne huid en daarvoor krijgt De Vrouw een verwijzing naar een huidtherapeut. We reizen naar het centrum van Arnhem en wandelen daar een rondje. Wat na vijf zitten we in een Indiaas restaurant, alwaar we ons tegoed doen aan onion bhaji, paneer pakora, butter chicken, aloo gobi, salade en peshwarinaan. Zeven uur staan we voor Luxor Live. Vanavond speelt in de kleine bovenzaal het duo StipsGoulding. Het is een sfeervol concert met mooie liedjes (de gehele plaat Love And Affection, aangevuld met wat spul van Sweet d’Buster, Supersister en Nits) in een intieme atmosfeer (er zijn niet meer dan 75 bezoekers). Jane Goulding heeft een fraaie stem en ondersteunt op toetsen en percussie en Robert Jan Stips is gewoon Robert Jan Stips: subtiel, hard werkend, onnavolgbaar, soms knullig (hij doet het niet) maar altijd een genot om te zien en te horen. We drinken iets na afloop, zeggen gedag tegen Jane en zijn om kwart voor elf thuis. Even zitten en dan slapen.
Muziek vandaag: Lateral (Brian Eno & Beatie Wolfe), Liminal (Brian Eno & Beatie Wolfe), Love And Affection (StipsGoulding)

–

Woensdag 17 december: mijn laatste repetitie bij Theater Wirwar
Zes uur. Ik loop een ronde hard om het centrum. Het gaat niet soepel, maar het lukt goed zonder wandelpauzes. Krant van gisteren. Begin van de ochtend wandel ik naar de super. Koffie met De Vrouw. Meer koffie met De Vrouw. Lunch. Afwasje en huishoudelijks. Dan naar Gigant voor de repetitie van Wirwar. Het is de laatste repetitie van het jaar en we houden een bonte avond in de middag. Iedereen vertelt, draagt voor of zingt. Ik vertel de spelers dat ik na vandaag voorlopig niet meer bij de repetities ben. Sommigen zijn emotioneel; het blijkt toch een verrassing voor ze. Drie uur thuis. Ik fiets naar Onze Vader en wissel de was. Op de terugweg voor De Vrouw nog een boodschap in een super. Plots voel ik alle energie wegvloeien, alsof er een last van een jaar lang van mijn schouders valt. Thuis maak ik avondeten: ik leg paprika, courgette en bataat in de oven, daar gaat het laatste kwartier met feta gevulde kastanjechampignon bij in. Het restant salade van gisteren vul ik aan met komkommer en voor De Vrouw bak ik runderschnitzel. We eten alles op. Toe is er een stuk van de kerstkrans die Onze Vader me meegaf. Afwasje. Lezen. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: Love And Affection (StipsGoulding), Under A Spell (Richard Barbieri), La Ballata Dei Peti Volanti (Fulvia)

–

Dinsdag 16 december:
Op tijd op de werkplek. Tussen de middag wandel ik door bos. Kwart over vijf thuis. De Vrouw serveert een eiergroentegerecht uit de oven en ernaast een salade. We eten er fiks van. Natafelen. Afwasje. Ik fiets naar Peter-Jan. Met hem en Aad bespreken we de voorstelling van 30 november na (‘wat was het goed’) en maken we plannen voor Helemaal stuk in 2026 (‘volgens mij hebben we de planning en invulling voor het hele jaar zo’n beetje rond’). Half elf thuis. Even zitten, dan slapen.
Muziek vandaag: geen

–

Maandag 15 december:
Op tijd op de werkplek. Tussen de middag wandel ik door bos. Kwart over vijf thuis. De Vrouw is de deur uit. Ik warm een restant pasta-bonenromanescoschotel van enige tijd geleden die ik vanmorgen uit de diepvries haalde op. Ernaast nog een restant salade van gisteren, aangevuld met komkommer. Alles op. Afwas en afval. Webstek. Lezen. Even voor negen is De Vrouw thuis. Bijpraten.
Muziek vandaag: nog wat bonusspul van Fragile (Yes), Moscow (Keith Emerson Band featuring Marc Bonilla)

–

Zondag 14 december:
Half zeven. Ik loop een ronde hard langs Grift en kanaal en het gaat redelijk soepel. Thuis nog terug in bed. Half tien staan we op. Koffie met De Vrouw. Meer koffie met De Vrouw. De Zoon is er half een voor lunch. Afwas en stofzuigen. Spul naar de berging in het souterrain. Ik wandel een rondje langs het kanaal. Vier uur is er de zondagmiddagluistersessie met de Duitsche vrienden (Colosseum II). Eind van de middag maak ik avondeten. Eerst een salade van bosui, koolrabi, rode kool, komkommer en kaki. Dan een risotto met shiitake, ui, een restant bindsla en postelein. Voor De Vrouw bak ik steak bavette. We eten alles op, want smakelijk. Afwasje. Krant. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: Love And Affection (StipsGoulding), Bonfires Of São João (Forro In The Dark), Close To The Edge (Yes), Planets + Persona (Richard Barbieri)

–

Zaterdag 13 december:
Kwart voor zeven. Koffie, ontbijt. Begin van de ochtend loop ik de gebruikelijke zaterdagmorgenronde langs slager en super. Meer koffie. Dan nogmaals het centrum in voor een bezoek aan de Syrische winkel. Meer koffie met De Vrouw. Lunch. Afwasje en huishoudelijks. Ik wandel een rondje door parken. Thuis uitrusten. Eind van de middag maak ik avondeten. Ik vul een restant salade aan met kaki. Dan leg ik zoete bataat en aardappel in de oven. Vervolgens bak ik groenlof met honing en peer; die doe ik met walnoten en feta in een ovenschaal en dat gaat het laatste kwartier naast de groenten in de oven. Voor De Vrouw bak ik steak bavette. We eten alles op. Natafelen. Afwasje. Lezen. Webstek. Lezen. Iets voor tien uur loop ik naar een café in het centrum. Daar spelen Marco en Wan oud en nieuw materiaal van hun project Zappa Talks. Het café is redelijk vol en zeer rumoerig. Ik zie her en der vele bekenden, maar ik spreek ze niet, want er is veel omgevingslawaai. De muziek staat op redelijk volume, maar het geroezemoes van de bezoekers komen erbovenuit. Er zijn momenten dat ik op het punt sta om weer te gaan, maar later is het beter. De muziek lijkt synthetischer te zijn geworden en ik vind niet alles even interessant. Na een uurtje is het klaar en ik ga gelijk naar huis. Het heeft me zeer vermoeid. Thuis naar bed.
Muziek vandaag: het tweede plaatje uit The MOFO Project/Object – Fazedooh (Frank Zappa), Live From California (Boys Club), het eerste plaatje (het album Freak Out!) uit The MOFO Project/Object – Fazedooh (Frank Zappa), The Yes Album (Yes), Fragile (Yes), Who Is The Sky? (David Byrne)

–

Vrijdag 12 december:
Onrustig en weinig geslapen. Op tijd op de werkplek en dat (weer) op vrijdag. Volle dag. Geen gelegenheid om buiten te wandelen. Kwart over vijf thuis. De Zoon is er een half uurtje later en De Vrouw serveert de rest van de pompoensoep van gisteren met gebakken champignon en paprika. We eten alles op. Natafelen. Afwasje. Krant. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: Buena Vista Social Club presents (Ibrahim Ferrer), Time And A Word (Yes)

–

Donderdag 11 december:
En weer op tijd op de werkplek. Tussen de middag wandel ik door veld en bos. Kwart over vijf thuis. De Vrouw serveert een pompoensoep met börek. We eten er fiks van. Natafelen. Afwasje. Ik fiets naar Ugchelen voor een bijeenkomst van het toneelgezelschap waarbij ik me aansluit. We zijn slechts met twee, later met drie. Toch goed om wat zaken door te spreken (ik heb de bijeenkomst van een week geleden gemist). Iets voor tien thuis.
Muziek vandaag: geen

–

Woensdag 10 december:
Half zeven. Ik loop een ronde hard om het centrum. Begin van de ochtend wandel ik naar de super. Koffie met De Vrouw. Meer koffie met De Vrouw. Lunch. Afwasje en huishoudelijks. Dan naar Gigant voor de repetitie van Wirwar. Na afloop vertel ik Marsha dat volgende week de laatste keer is dat ik erbij ben. De woensdagmiddag is me te veel gestress; er ontstaat veel nieuw moois, ik zie ook dat ik niet meer zo nodig ben bij de repetities en ik kan na zes jaar met een gerust hart voorlopig met mijn vrijwilligerswerk stoppen. Aansluitend fiets ik naar Onze Vader om de was te wisselen. Weer thuis maak ik avondeten. Eerst een salade van bosui, koolrabi, komkommer, rode kool, kaki en blauwe bes. Dan leg ik paprika, courgette en zoete aardappel in een braadslede die ik de oven in schuif. Later gaan daar witte bonen en met feta gevulde kastanjechampignons bij in. Voor De Vrouw bak ik runderschnitzel. We eten alles op. Natafelen. Afwasje. Krant. Webstek. Toneeltekst.
Muziek vandaag: Yes (Yes), Stranger Inside (Richard Barbieri)

–

Dinsdag 9 december:
De wekker gaat op de gebruikelijke tijd. Er zijn foto’s van Ernst. Vanmorgen heb ik een bus later. Kwart over acht sta ik voor het Openluchtmuseum. Vandaag is er een kerstevenement voor de medewerkers van het werk en ik help met uitdelen van (delen van het) kerstpakket op verschillende plekken. Eerst loop ik zelf een rondje met mijn naaste collega’s door het park. De rest van de ochtend sta ik in de tramremise en de middag bij de stroopkokerij. Het is zacht weer, dus zeer aangenaam, en ik ontmoet en spreek veel collega’s van allerlei locaties. Kwart over zes thuis. De Vrouw serveert een ovenschotel van aardappel en andere groenten met het restant salade ernaast. We eten alles op. Natafelen. Afwas. Krant. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: Keith Emerson Band featuring Marc Bonilla (Keith Emerson Band), Yellow String Quartet (Yellow String Quartet)

–

Maandag 8 december:
Op tijd op de werkplek. Onrustig geslapen. Hele dag wat vol in het hoofd. Tussen de middag wandel ik door bos. Tussendoor bericht van De Vrouw: ze is door de huisarts naar het ziekenhuis doorverwezen, want mogelijk trombose in de benen en nu bloed prikken. Och jee. Kwart over vijf thuis. De Vrouw serveert een schotel van oesterzwam, kikkererwten en meer groenten. Ernaast salade. Hoogst smakelijk. Natafelen. De trombose blijkt gelukkig niet aan de orde, wel kan een teveel aan pijnstilling de oorzaak van verminderde leverfunctie zijn. Er volgt een tijdje van experimenteren met minderen. Afwasje. Kranten. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: In Elven Lands (The Fellowship), Zappn’ (Yellow Snow Crystals), Isaak’s Marble (Heath)

–

Zondag 7 december:
Half zeven. Ik loop een ronde hard langs Grift en kanaal en het lukt redelijk. Thuis nog terug in bed. Pas even voor tien staan we op. Koffie met De Vrouw. Meer koffie met De Vrouw. De Zoon is er om kwart voor een voor de lunch. Afwasje en stofzuigen. Ik wandel een rondje langs het kanaal en haal kerstspullen uit de berging in het souterrain. Vier uur is er de zondagmiddagluistersessie met de Duitsche vrienden (Anika Nilles & Nevell). Erna maak ik avondeten: eerst een salade van bosui, koolrabi, komkommer, rode kool en kaki. Vervolgens een risotto met shiitake, bosui, een restje bindsla en babyspinazie. Ten slotte bak ik voor De Vrouw steak bavette. We eten alles op. Natafelen. Afwas en afval. Lezen. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: het tweede plaatje van Faker Holic – YMO World Tour Live (Yellow Magic Orchestra), Things Buried (Richard Barbieri)

–

Zaterdag 6 december:
Pas om zeven uur wakker en op. Wel redelijk geslapen, dat dan weer wel. Begin van de ochtend loop ik de gebruikelijke zaterdagmorgenronde langs slager en super. Daarna opnieuw het centrum in voor een bezoek aan een andere super en de Syrische winkel. Koffie met De Vrouw en met De Zwager die langskomt. Meer koffie met De Vrouw en De Zwager. Lunch. Afwasje en huishoudelijks. Ik wandel een rondje door park en regen. Uitrusten. Lezen. Eind van de middag maak ik avondeten. Niet moeilijk: ik warm het restant soep van gisteren op. We eten alles op. Natafelen. Afwasje. Lezen. Webstek. Lezen.
Muziek vandaag: Lateral (Brian Eno & Beatie Wolfe), het eerste plaatje van Faker Holic – YMO World Tour Live (Yellow Magic Orchestra), het vierde en vijfde plaatje (het bonusconcert) uit de doos Halloween 78 – Live At The Palladium, New York (Frank Zappa), From The Shelf (Keith Emerson)

‘Can I ask you a question?’ vraag ik in mijn allerbeste Spaans. Mijn allerbeste Spaans klinkt overigens als redelijk goed Engels. ‘Can I ask you a question?’
Ja, dat kan ik. De jongeman achter de toonbank draagt een zwart T-shirt met daarop de naam en de afbeelding van een band die ik niet ken.
‘Dit is een weird item,’ zeg ik, terwijl ik de elpeehoes op de toonbank leg. ‘Klopt het dat deze grammofoonplaat begin jaren zeventig werd verspreid onder de abonnees van een Spaans muziektijdschrift?’
‘Si.’ Zijn grijns is grandioos.
‘Dan blijkt mijn Spaans toch niet zo heel erg slecht.’

Drie dagen ervoor liepen we ook al door de Amor de Dios. Het is een heerlijk smal straatje met allerlei kleine winkels en boetieken, met leuke gevels en vooral met fijn veel schaduw. We vinden er ook de eerste platenwinkels die we tegenkomen. Ik koop tegenwoordig nauwelijks nog vinyl, vind cd’s veel praktischer in het gebruik en ze ook beter klinken dan grammofoonplaten, maar vind het nog altijd mooi om wat te snuffelen in de bakken. Ja, voor een muziekgek als ik heeft een fysiek product de voorkeur boven iets digitaals en gedownloads. We waren al in een klein zaakje vol obscure jazzplaten. Zoals altijd koop ik niks, maar kijk ik mijn ogen uit. Bijna ertegenover ligt Sevilla Records en die is meer pop- en rockgeoriënteerd. Daar kan ik uren, bijna dagen in rondneuzen. Zonder wat aan te schaffen. Want mijn platenkast is vol en ik ga het toch niet draaien. Hoewel…
‘Wat is dit nou?’ riep ik bijna hardop uit. Een elpee van Emerson Lake & Palmer. Jeugdhelden. Op 11 juli 1980, toen ik vijftien was, hoorde ik Peter Gunn op de radio en ik wist niet wat me overkwam. Die dag kocht ik het singletje en een half jaar later had ik alle op dat moment verschenen elpees van het trio. Tot op de dag beluister ik het graag, zij het vanaf een cd. Maar wat had ik nu in handen? De hoes kwam me totaal onbekend voor. Op de achterzijde controleerde ik de nummers die op de elpee stonden. Ach, het was de debuutplaat uit 1970. Die heb ik natuurlijk, in meerdere versies zelfs. Maar deze versie hier had ik nog nooit gezien. Er stond van alles in het Spaans. Ik pakte mijn leesbril en probeer het te ontcijferen. Iets met ‘subscribo’, las ik. Met mijn telefoon maakte ik een foto van de voorkant van de hoes. Ik kocht ‘m niet, dus ik kon later eens kijken wat ik had gevonden en weer terug gezet.
De Vrouw stond buiten in de schaduw te wachten en we zetten onze wandeling voort, langs de Metropol Parasol en door de verschroeiende hitte.

Niet heel lang. Want het werd echt veel te heet. Een bus bracht ons terug naar ons vakantieappartement, net buiten het oude centrum. Daar hielden we siësta. Mijn nieuwsgierigheid naar de elpee zorgde ervoor dat ik mijn boek even liet liggen en in plaats daarvan mijn telefoon pakte.
Discogs is je vriend als je een beetje een muziekverzamelaar bent. Ik zocht bij de debuutplaat van Emerson Lake & Palmer, maar daar vond ik ‘m niet. Onder het kopje ‘miscelleneous’ ook niet. Hm. Google Lens eens proberen. Helaas. Wat was het voor uitgave? Wacht, er stond iets met ‘subcribo’. In het Engels is een subscription een lidmaatschap of abonnement. Zou deze elpee ooit meegestuurd zijn met een muziektijdschrift? Het leek me heel onwaarschijnlijk. Nou ja, ik had de plaat in de bak laten staan.

Drie dagen later was het dinsdag en het was onze laatste dag in Sevilla.
‘Wat zou je nog willen doen vandaag?’ vroeg ik De Vrouw bij het ontbijt.
‘Zo min mogelijk,’ zei ze. ‘Het gaat vandaag meer dan veertig graden worden.’
‘Is er nog iets wat je zou willen zien?’
‘Nee, we hebben al zó veel gezien. En jij?’

‘Als dat zo is, dan koop ik ‘m graag,’ zeg ik. ‘This is a rare item. Even Discogs doesn’t recognize it.’
De prijs is keurig. Twintig euro’s voor iets wat waarschijnlijk een zeldzaamheid is. De groeven zien er ongeschonden uit. Ongekend voor een elpee van bijna vijfenvijftig jaar oud.
‘Hope you will enjoy this record,’ zegt de knul. Hij geeft me een tas in handen met daarop het logo van zijn prachtwinkel en daarin de begeerde elpee.
‘I already do,’ zeg ik. Nu is het mijn beurt voor een grandioze geluksgrijns.
De kinderhand van een jochie van zestig is gauw gevuld.

Buiten zien we een digitaal bord met de tijd. We hebben gewacht tot het heetst van de dag voorbij was en zijn toen naar het oude centrum gegaan. Het is nu 19.50 uur.
Eronder zien we de huidige temperatuur: 43°C. Als dat vinyl maar goed blijft.

Wat een avonturen toch weer.

–
Apeldoorn, september 2025

Hier lees je ‘m op FOK!.

–

Vrijdag 28 november:

–

Zaterdag 29 november:

–

Zondag 30 november: